×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa
logo
 

14 grudnia 2016
Smog
 

Dolny śląsk: raport DAS - straże miejskie vs smog

Raport z działalności straży miejskich i gminnych związanej z interwencjami ws. spalania odpadów na terenie województwa dolnośląskiego

Głównym powodem sporządzenia Raportu była chęć poznania działań straży miejskich i gminnych (SM/G) w przedmiocie nas interesującym  - nielegalnego spalania odpadów  - części ogólniejszego, szkodliwego dla społeczeństwa i środowiska zjawiska niskiej emisji.
Polska plasuje się w niechlubnej czołówce krajów o najgorszym zanieczyszczeniu powietrza w Europie . Straty zdrowotne i finansowe jakie z tego powodu ponosi nasze społeczeństwo są ogromne i ciągle rosną . Całkowity koszt związany z zanieczyszczeniami powietrza w roku 2012  w skali Europy wyniósł 59 bilionów euro, w przeliczeniu 115 euro na mieszkańca. Uszczegóławiając: główne czynniki zanieczyszczające powietrze „kosztowały” nas 40 bilionów euro, dwutlenek węgla – 18 bilionów, metale ciężkie 0,34 biliona oraz zanieczyszczenia organiczne – 0,10 biliona.

Obowiązkiem każdego kraju jest dbałość o zdrowie i byt obywateli oraz dążenie do poprawy warunków życia. Odnosi się to także do jakości powietrza i jego wpływu na zdrowie oraz kondycję społeczeństwa. Zapisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyraźnie to podkreślają (Art. 5. Art. 31., Art. 68., Art.74., Art.86.). Rzetelne dane są zaś podstawą wiedzy i działania, umożliwiającą poznanie skali problemu niskiej emisji i jego przyczyn.

Jednym z głównych czynników złej jakości powietrza w miejscach, w których mieszkamy, jest niska emisja. Szczególnie dotyczy to mniejszych miejscowości – pozbawionych komunalnej sieci ciepłowniczej. Także w dużych miastach, w szczególności na terenach jedno i wielorodzinnych domów, problem ten jest bardzo dokuczliwy, głównie w sezonie grzewczym. Najbardziej drastyczną przyczyną zatruwania powietrza jest  dodatkowo i nadal nagminne palenie odpadów w domowych piecach. Z kominów takich domów wydostają się różne toksyczne substancje gazowe i pyłowe, bardzo szkodliwe dla zdrowia i życia. Palenie plastiku, kabli, starych mebli, ram okiennych, opon, oleju przepracowanego i innych odpadów wynika z braku świadomości, z pozornej oszczędności i lenistwa, być może nadal z braku wiedzy i, niestety,  czasami także z biedy.
Coraz bardziej odpowiedzialne społeczeństwo winno jednak radzić sobie z takimi problemami z pomocą dostępnej, już istniejącej wiedzy, narzędzi prawnych i finansowych, a także korzystając ze wsparcia i aktywności władz samorządowych. Obecnie jednak efektywne uregulowania prawne wzmacniających samorządy i społeczeństwo w dążeniu do tego celu są słabe.

Przypomnienie aktualnego stanu prawnego dotyczącego problemu spalania odpadów
Spalanie odpadów - poza dostosowanymi do tego celu specjalistyczymi instalacjami - jest wg polskiego prawa nielegalne a więc podlega przepisom karnym:

  1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 21):
    – art. 191 – kto termicznie przekształca odpady poza spalarnią odpadów lub współspalarnią odpadów podlega karze aresztu (do 30 dni) albo grzywny (do 5 tys. zł) Kodeks Karny ( Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 z późn. zmianami)
    – art. 225 § 1 – kto osobie uprawnionej do przeprowadzenia kontroli w zakresie ochrony środowiska lub osobie przybranej jej do pomocy udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
  2. Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 391 z późn. zm.):
  3. - art. 5 ust. 1 (pkt 1) - właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymanie tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, (pkt.3b) pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami odrębnymi,
    - art. 10 ust. 2 – kto nie wykonuje obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 podlega karze grzywny.

Na strażach miejskich i gminnych (SM/G) spoczywa obowiązek pilnowania przestrzegania prawa, także w zakresie gospodarowania odpadami zagrażającymi środowisku i społeczeństwu, ochrony środowiska i kontroli gospodarowania odpadami (Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Ustawa o odpadach). Nie ogranicza się to jednak tylko do monitorowania zdarzeń i karania, ale też do prewencji poprzez edukację i współpracę z innymi jednostkami.

W województwie dolnośląskim jest 169 gmin. straże miejskie/gminne (SM/G) są obecnie w 42 z nich, tj. w 25%  wszystkich gmin. Zatem w pozostałych, czyli w 75%  gmin, straży nie ma (!). W jednej, w Pieszycach, straż zlikwidowano. W innej gminie, jedynej (w Polkowicach), zwiększono liczebność straży.

Niniejszy raport został sporządzony w celu poznania skali problemu spalania odpadów w dolnośląskich gminach z punktu widzenia i działania SM/G. Tak więc dotyczył tylko wycinka zjawiska niskiej emisji, ale najgroźniejszego i chyba najsłabiej zbadanego. Dane uzyskane zostały od gmin, w których funkcjonują SM/G.
Szczegółowa ankieta z pytaniami [załącznik] została wysłana imiennie do komendantów wszystkich 42 straży oraz do wiadomości władz gminnych. Naszym celem było uzyskanie odpowiedzi od wszystkich straży, aby, skoro straże obecne są tylko w co czwartej gminie, uzyskać maksymalnie miarodajne i reprezentatywne dane. Uzyskanie danych od wszystkich straży nie obyło się bez trudności, wymagało cierpliwości i konsekwencji – ponagleń mailowych oraz przypomnień telefonicznych. Często trudności w udzieleniu nam odpowiedzi miały charakter obiektywny i wynikały z prozaicznych powodów, jak sezon urlopowy, lub uszczuplony skład straży. W mniejszych i uboższych gminach liczba funkcjonariuszy w stosunku do ilości obowiązków jest często niewspółmiernie mała, co również było przyczyną opóźnień w odpowiedzi. Niemniej jednak, ostatecznie, uzyskaliśmy odpowiedzi od wszystkich 42 straży.

W dalszej części raportu przedstawiamy analizę danych oraz wnioski jakie na ich podstawie sformułowaliśmy, które winny posłużyć do wzmocnienia efektywności pracy straży miejskich i gminnych w zwalczaniu nielegalnego spalania odpadów.

pobierz raport

Smog

Przed rozpoczęciem nowego sezonu grzewczego Dolnośląski Alarm Smogowy (DAS) po raz kolejny zlecił badania opinii publicznej.
Polski Alarm Smogowy zaniepokojony niską skutecznością programu Czyste Powietrze skierował do prezesa NFOŚiGW Piotra Woźnego list z apelem o jego (...)
Polski Alarm Smogowy sprawdził jak wygląda sprzedaż i kontrola jakości węgla na rynku detalicznym.
Ministerstwo Środowisko ogłosiło dziś, z pewnym przytupem, ważne zmiany. Tymi mają być nowe progi informowania i alarmowania o smogu. Ten pierwszy (...)
Wszyscy chcemy chronić nasze dzieci przed smogiem. Zakup oczyszczaczy do szkół z budżetu Lublina to sukces radnych i rodziców, czy (...)
Kolejny rok absurdu. Są w Polsce miasta, gdzie alarm smogowy trwałby 2 miesiące. U nas cisza
Polski Alarm Smogowy: Antysmogowe działania rządu wciąż nie przynoszą oczekiwanych efektów. Z jednej strony zmieniane jest prawo i tworzone są  (...)
Raport zbiorczy prezentujący wyniki badań w obszarze oceny aktualnego systemu kontroli palenisk domowych pod kątem spalania odpadów oraz przestrzegania uchwał (...)
Stanowisko Dolnośląskiego Alarmu Smogowego skierowane do Komitetu Monitorującego Dolnośląski Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego 2014-20 dotyczące   systemu wspierania budynków wielorodzinnych i (...)
Pojechałem wczoraj do Skawiny, żeby zobaczyć spotkanie mieszkańców tego miasta, którzy – bardzo oględnie mówiąc – są zaniepokojeni emisjami i (...)
więcej
2018-09-12
NIK: Spaliny są mordercze
2018-09-11
Toksyczne podkłady kolejowe w sprzedaży – PAS wnosi do GIOŚ (...)
2018-09-01
Ogromne koszty zdrowotne i finansowe smogu z niskiej emisji – (...)
2018-08-18
Sprzedaż odpadów węglowych lub zdrowie ludzi
2018-08-17
Rząd szykuje projekt dotyczący lokalizowanau inwestycji uciążliwych zapachowo
2018-07-18
Kopalnia Turów z koncernu PGE zaprzecza, że dokłada się do (...)
2018-07-06
Sejm przyjął ustawę o monitoringu i kontroli jakości paliw stałych
2018-06-21
Pożary wysypisk to objaw systemowej choroby
2018-05-16
Zbliża się dzień dziecka w Worku Turoszowskim. Czy wszystkie (...)
2018-05-12
Fikcja tanich mieszkań w Warszawie
2018-04-25
Bogatynia, jedno z najbardziej zanieczyszczonych miast – co dalej?
2018-04-23
Informacja prasowa Polskiego Alarmu Smogowego
2018-04-18
Dolny Śląsk bez Smogu - Podsumowanie
2018-03-22
Podkłady kolejowe: toksyczny opał na wyciągnięcie ręki
2018-03-10
Dolny Śląsk bez smogu w Kątach Wrocławskich
2018-03-08
Klient wydając 1000 złotych otrzymywał towar warty 800
2018-03-07
Wydzierżawimy naszym mieszkańcom nowoczesne piece węglowe
2018-03-05
Polski Alarm Smogowy: program SmogStop nie może ograniczać się do (...)
2018-02-14
Koniec karnawału: czas na rachunek sumienia i skuteczną walkę ze (...)
2018-01-09
Rok po wielkim smogu: Greenpeace i samorządowcy apelują do ministra (...)
2018-01-03
Jak polskie miasta walczą ze smogiem?
2017-12-31
Dolny Śląsk bez smogu w Gryfowie Śląskim
2017-12-14
Dzieci chorują przez smog,
2017-11-19
Europejski wskaźnik jakości powietrza: aktualne informacje o jakości powietrza na (...)
2017-11-04
Poprawa jakości powietrza w europejskich miastach przełoży się na znaczne (...)
2017-10-16
Dolny Śląsk się dusi. Potrzebujemy uchwał antysmogowych jak powietrza!
2017-09-28
URSUS wraca do Warszawy
2017-09-23
Jak finansować walkę ze smogiem? Pomogą banki?
2017-09-18
Dlaczego zakaz palenia węgla i drewna w uzdrowiskach, Wrocławiu i (...)
2017-09-18
Komunikat Dolnośląskiego Alarmu Smogowego
2017-09-15
Apel: Stop przywilejom dla elektrowni węglowych w Polsce!
2017-09-06
Przełom w walce ze smogiem – kopciuchy odchodzą do lamusa
2017-08-24
Konsultacje społeczne uchwał antysmogowych
2017-08-24
Rząd zabija Polaków węglowym smogiem
2017-08-08
Więcej czujników może pomóc w walce ze smogiem
2017-08-04
Polacy za strefami niskoemisyjnymi w miastach
2017-05-31
Węglokoks Energia zamierza zgazowywać muł węglowy
2017-05-31
Górne spalanie nie uwolni nas od smogu.
2017-05-10
Wrocławianie coraz bardziej poruszeni smogiem
2017-05-04
Domagamy się czystego powietrza w uzdrowiskach
2017-04-28
MIiB o programie termomodernizacji budynków jednorodzinnych podczas debaty w NIK
2017-04-18
Ratujmy uzdrowiska i miasta w kotlinach sudeckich - dość trucia (...)
2017-04-12
O SMOGU jak zwykle, czyli wokół ogona. GALERIA Wroclove bez (...)
2017-04-04
Nareszcie łączenie zdrowia i ochrony środowiska.
2017-04-03
Dolny Śląsk bez smogu?
2017-03-24
Mamy projekt uchwały antysmogowej
2017-03-22
Smog nie kończy się na granicach wielkich miast
2017-02-27
W "Pracowni miast" dyskutowali jak skuteczniej walczyć ze smogiem na (...)
2017-02-27
Dolnośląski Alarm Smogowy na spotkaniu w wielkopolskim Kępnie
2017-02-22
"Antysmogowe" rozporządzenie napisano tak, żeby nie działało
2017-02-01
Stanowisko Rady Krajowej Partii Zieloni w sprawie antysmogowego projektu rządu.
2017-01-27
Polski węgiel truje mniej. Minister Szyszko w Sejmie o smogu
2017-01-19
Kępno się dusi od smogu. Co zrobią władze?
2017-01-13
Ludzie, ogarnijcie się, smogu nie ma!
2017-01-11
Walka ze smogiem to obowiązek samorządów!
2017-01-02
Europa broni się przed smogiem, Polacy trują się dalej i (...)
2016-12-14
Dolny śląsk: raport DAS - straże miejskie vs smog
2016-12-09
Rada UE zatwierdziła przepisy ws. limitów emisji zanieczyszczeń powietrza
2016-11-24
Spalanie paliw kopalnych zagraża dzieciom
2016-11-24
51 tys przedwczesnych zgonów w Polsce
2016-11-20
Zabrze: Będzie czystsze powietrze. Na kominy założymy elektrofiltry
2016-11-18
Ministerstwo Środowiska lekceważy zdrowie Polaków
2016-11-15
Wrocław: Sezon na smog
2016-11-09
Przyłącz się i odetchnij
2016-11-08
O zanieczyszcze- niach bez tajemnic.
2016-11-02
Smog, zanieczyszczenie powietrza: paliwa stałe nie muszą truć
2016-09-27
Kraków walczy o czyste powietrze
2016-09-25
Smog dotarł do mózgu – najnowsze badania naukowców z Lancaster
2016-09-14
Krynica 2016. Jakość powietrza przebiła się do polityków
2016-09-13
Palenie śmieci to oszczędność wyłącznie pozorna
2016-09-07
Opolanie dopłacą do ekologii. Warszawa wstrzymała nam dofinansowanie
2016-09-03
Małopolanie czekają na antysmogowe przyspieszenie
2016-08-24
Niska świadomość niskiej emisji
2016-08-21
Smog problemem Warszawy. Co poprawi jakość powietrza w mieście?
2016-07-23
JAWOR - Program pożyczkowy na termomodernizację dla osób fizycznych
2016-06-27
Dofinansowanie do ograniczenia niskiej emisji w woj. śląskim
2016-06-23
Zanieczyszczenie powietrza we Francji większe niż w Polsce? Sprawdzamy.
2016-06-03
DAS i marszałek Przybylski wspólnie przeciwko smogowi.
2016-06-02
Dolny Śląsk nie chce się dusić!
2016-05-30
Lokalne Partnerstwa Niskoemisyjne – katalizator zmian na lepsze!
2016-05-18
Podsumowanie sezonu smogowego 2015/2016
2016-05-17
Żywiec: Mają najcięższe powietrze w Polsce
2016-04-21
Nasze serca potrzebują czystego powietrza
2016-03-24
Metropolia warszawska wspólnie przeciw zanieczyszcze- niom powietrza
2016-02-25
Światowe Dni Młodzieży zagrożone.
2016-02-22
Sposób na smog w mieście. Obok zakazów - pomoc mieszkańcom
2016-02-12
Oddychamy najbrudniejszym powietrzem w Europie
2016-02-01
Wojna ze smogiem
2016-01-15
Zakaz spalania węgla w Krakowie
2016-01-15
Smog nas zabija. Polska ma najgorsze powietrze w całej (...)