Smog

Jak polskie miasta walczą ze smogiem?

03 stycznia 2018 min
(galeria fotografii)

Wraz z nadejściem okresu grzewczego powraca dyskusja nad tym, jak rozwiązać problem smogu w Polsce.

Wraz z nadejściem okresu grzewczego powraca dyskusja nad tym, jak rozwiązać problem smogu w Polsce. Szacuje się, że tylko w polskich miastach i aglomeracjach powyżej 100 tys. mieszkańców w 2014 r. na skutek obecności w powietrzu pyłu PM2,5 przedwcześnie zmarło 18,6 tys. osób*. W dodatku problem ten wiąże się z wysokimi kosztami – państwo traci z jego powodu 13% PKB rocznie**. Ponieważ źródłem smogu w Polsce są przede wszystkim systemy ogrzewania budynków***, działania podejmowane przez miasta dotyczą ich efektywności energetycznej oraz ekologicznych źródeł ciepła, a także monitorowania zużycia energii. 

W tym roku jury konkursu ECO-MIASTO za najlepsze praktyki w tej dziedzinie wyróżniło Gdynię, Karlino, Mińsk Mazowiecki, Kraków i Kalety. Organizatorami projektu są Ambasada Francji w Polsce oraz Centrum UNEP/GRID-Warszawa. 
ECO-MIASTO jest realizowane we współpracy z RENAULT Polska, SAUR Polska, 
Saint-Gobain, SUEZ Polska, ENGIE oraz Grupą EDF reprezentowaną przez DK Energy i TIRU, a także Wspólnie – Fundacją LafargeHolcim.

Problem smogu stał się głośny w ostatnich latach. Nic dziwnego – to zjawisko jest przyczyną wielu niebezpiecznych dla życia chorób układu krążenia i oddechowego**, a w dodatku kosztuje polskie państwo aż 13% PKB rocznie. Jakie działania na rzecz poprawy jakości powietrza podejmują polskie miasta?

Po pierwsze: efektywne energetycznie budynki

Przede wszystkim sprawdza się zasada, że im mniej energii potrzeba do ogrzania budynku, tym lepiej dla środowiska i mieszkańców. Powstaje wtedy mniejsza ilość toksycznych substancji, a jednocześnie ograniczone zostaje zużycie surowców naturalnych. Dlatego miasta inwestują w efektywne energetycznie budownictwo. Działania w tym zakresie podejmują wyróżnione w konkursie ECO-MIASTO 2017 Kalety, a także Mińsk Mazowiecki, gdzie powstało energooszczędne przedszkole, wyposażone m.in. w okna i drzwi o niskim wskaźniku przenikania ciepła i system wentylacji odzyskujący ciepło z uchodzącego powietrza.

Po drugie: ekologiczne źródła ciepła

Aby ogrzewanie było przyjazne środowisku, kluczowy jest wybór odpowiedniego źródła ciepła. Najlepszym możliwym rozwiązaniem jest energia odnawialna. W gminie Karlino (laureat konkursu ECO-MIASTO 2017) aż 21 budynków użyteczności publicznej wykorzystuje pompy ciepła, czyli urządzenia, które wymuszają przepływ ciepła z obszaru o niższej temperaturze do obszaru o temperaturze wyższej. Ten ekologiczny sposób ogrzewania wspomagany jest energią wytwarzaną przez panele fotowoltaiczne.
Ogromnym zagrożeniem dla środowiska oraz zdrowia mieszkańców są natomiast stare, nieefektywne piece na węgiel. Często paliwo to jest złej jakości, a w skrajnych przypadkach użytkownicy wykorzystują do ogrzewania swoich domów odpady, które w procesie spalania wydzielają bardzo szkodliwe substancje. W Krakowie, wyróżnionym w tegorocznej edycji konkursu ECO-MIASTO, na szeroką skalę następuje wymiana przestarzałych pieców w budynkach mieszkalnych. Miasto dofinansowuje zakup nowoczesnych źródeł ciepła opartych na paliwie gazowym, olejowym, elektrycznym czy odnawialnych źródłach energii, a także udziela dopłat do ogrzewania osobom, które zdecydowały się na zmianę urządzenia grzewczego na nowsze lub podłączenie do miejskiej sieci. To bardzo ważne, bo tak kompleksowy program zachęca do udziału także osoby o niższych dochodach, które nie mogłyby sobie pozwolić na pokrycie wyższych opłat wynikających ze zmiany źródła ciepła na bardziej ekologiczne.

Po trzecie: monitorowanie zużycia energii

Ograniczeniu zużycia energii, a co za tym idzie – emisji szkodliwych substancji może sprzyjać efektywne zarządzanie. W Gdyni, mieście nagrodzonym w konkursie ECO-MIASTO 2017, od końca października działa kompleksowy system monitorowania zużycia energii. Został on zainstalowany w 450 miejskich budynkach. Zgromadzone dane mają umożliwić lepsze zarządzanie poborem prądu czy ciepła.

* K. Skotak., Wpływ na zdrowie ludzi [w:] Pyły drobne w atmosferze. Kompendium wiedzy o zanieczyszczeniu powietrza pyłem zawieszonym w Polsce [red. K. Juda-Rezler. B. Toczko], Warszawa 2016.
** K. Skotak, Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego i jego skutki, prezentacja przedstawiona podczas Międzynarodowej Konferencji „INNOWACYJNE ECO-MIASTO: zdrowe środowisko, zdrowi ludzie” 8 listopada 2017 r.
*** Krajowy program ochrony powietrza do 2020 roku, Warszawa 2015.

tytul: Eko-inspiracje 2017tytul: Proteuszowe oblicze kraju Energiewende?tytul: Rok po wielkim smogu: Greenpeace i samorządowcy apelują do ministra energiitytul: EkoWalentynki 2018 - ostatnie wolne miejsca!tytul: Dewastacja przyrody. Tym razem na Wiśle, Królowej polskich rzek.tytul: Dolny Śląsk bez smogu w Gryfowie Śląskimtytul: Eko-akcje w 2018!tytul: Morska energetyka wiatrowa - lider OZE1
view_list  inne artykuły z tematu Smog:
mh

NIK: Spaliny są mordercze

NIK o ochronie powietrza przed zanieczyszczeniami cz. II
Emisja z sektora przemysłowego i z transportu

mh

Toksyczne podkłady kolejowe w sprzedaży – PAS wnosi do GIOŚ o kontrolę

Informacja prasowa PAS, DAS i WBS, Warszawa, 11 września 2018 r.

mh

Ogromne koszty zdrowotne i finansowe smogu z niskiej emisji – MPiT przedstawiło raport

W ostatnim czasie zaprząta głowy specjalistom od zanieczyszczeń, rozbieżność między ilością ofiar zanieczyszczeń powietrza podaną w raportach organizacji skupionych wokół PAS, a opublikowaną przez rząd. 44000  do 19000 ofiar rocznie.
Wynika z różnych definicji zanieczyszczeń powietrza, braku jednolitej metodologii, niewystarczającej jakości pomiarów i badań.
Zazwyczaj niezgodność oszacowań jest przyczyną do podważenia zdania dyskutanta. W tym przypadku jednak mimo, że podane liczby ofiar znacznie odstają od siebie i tak straty są porażające. W sumie jednak prezentowane wyniki oparte są na zbieżnych lub identycznych badaniach, a różnica wynika stąd, że eksperci rządowi skupili się na jednej z wielu możliwych przyczyn przedwczesnych zgonów (co podkreślają) - na tzw. niskiej emisji - i dla tego zjawiska prowadzili szacunki.
Poniżej zaprezentowany jest raport MPiT. To ważny głos, świadczący o tym, że decydenci otrzymali także od swoich specjalistów alarmujące, budzące grozę informacje dotyczące szkód jakie ponosi społeczeństwo na skutek niedostateczej ochrony przed smogiem.

mh

Sprzedaż odpadów węglowych lub zdrowie ludzi

List do Ministra Energii w sprawie rozporządzenia do Ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw

mh

Kopalnia Turów z koncernu PGE zaprzecza, że dokłada się do złego powietrza w Bogatyni

Kopalnia Turów tłumaczy wysokie stężenia pyłów zawieszonych w powietrzu transportem i niską emisją. Dolnośląski Alarm Smogowy wnioskuje o całoroczny monitoring w Bogatyni Zatoniu.

mh

Sejm przyjął ustawę o monitoringu i kontroli jakości paliw stałych

Ustawa o kontroli jakości węgla - odpady węglowe i zasiarczony węgiel będą dostępne na składach? Zdecyduje Minister Energii

pokaż więcej touch_app
link terra
Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.