Smog

Informacja prasowa Polskiego Alarmu Smogowego

23 kwietnia 2018 min
(galeria fotografii)

Polski Alarm Smogowy: pomimo postępów zdecydowana większość antysmogowych obietnic rządu wciąż niezrealizowana.

Polski Alarm Smogowy dokonał kolejnej oceny postępów rządowego programu „Czyste Powietrze”. W porównaniu z poprzednią oceną, z listopada ubiegłego roku, widać pewne postępy, choć zdecydowana większość punktów programu pozostaje wciąż niezrealizowana.

„Wiem, że odbiorcy oczekują jasnego sygnału: jest źle albo jest dobrze. Jednak uczciwie podchodząc do sprawy nie da się tego zakomunikować w taki sposób. Sprawa wygląda bowiem tak, że „coś” się dzieje, ale nie da się stwierdzić na pewno, że nie jest to zasłona dymna lub PR. Najbliższe kilka miesięcy to zweryfikuje”, mówi Andrzej Guła, lider Polskiego Alarmu Smogowego i podkreśla, że po 15 miesiącach zrealizowano w pełni jedynie jeden z 15 punktów programu Czyste Powietrze, dotyczący promocji samochodów elektrycznych.
W zakresie ograniczania emisji z domowych pieców i kotłów na węgiel i drewno, która stanowi główne źródło zanieczyszczenia powietrza w Polsce, na wyróżnienie zasługuje fakt, że rząd po raz pierwszy dostrzegł problem ubóstwa energetycznego. Zaproponowano nowelizację ustawy o termomodernizacji i remontach, która ma umożliwić uruchomienie dotacji do ocieplania domów i montowanie ekologicznych źródeł ciepła u ludzi uboższych.

Krytycznie należy ocenić kolejne zapowiedzi bez pokrycia dotyczące ustanowienia norm jakości węgla. „Wskutek opieszałych działań rządu najprawdopodobniej czeka nas kolejny sezon, w którym w polskich domach będzie można palić odpadami węglowymi tj. mułem węglowym czy flotokoncentratem oraz węglem bardzo niskiej jakości, o wysokiej zawartości popiołu, wilgoci czy siarki” – mówi Guła. Warto przypomnieć, że według zapowiedzi rządu kwestia ta miała być uregulowana w pierwszym kwartale 2017 roku. Wprowadzona taryfa antysmogowa okazała się mniej atrakcyjna od istniejących już na rynku taryf, ciężko się więc spodziewać, że przyczyni się do zwiększenia popularności ogrzewania elektrycznego. Kolejną niezrealizowaną obietnicą jest przeznaczenie znacznych środków z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska na ochronę powietrza – duża część deklarowanych sum ma niewielki wpływ na poprawę jakości powietrza. Wciąż nie wdrożono spójnego programu wspierania mieszkańców Polski w wymianie źródeł grzewczych i docieplaniu domów.

Jak chodzi o całość programu – trzymając się nomenklatury sportowej – wynik zmienił się na 13 do dwóch dla smogu (w listopadowej ocenie było to 14 do jednego). W pełni zrealizowano zaledwie jeden punkt programu (i to nie najważniejszy dla poprawy jakości powietrza w Polsce), a w jednym postępy są zaawansowane (standardy emisyjne dla nowych kotłów).

Punkt
Ocena listopad 2017
Ocena kwiecień 2018
1) Standardy emisyjne dla kotłów
Postęp zaawansowany
Postęp zaawansowany
2) Normy jakości węgla
Postęp niedostateczny
Postęp niedostateczny
3) Programy finansowe
Postęp niedostateczny
Postęp niedostateczny
4) Obowiązek przyłączania do MSC
Prace nierozpoczęte
Prace nierozpoczęte
5) Obniżenie cen energii elektrycznej
Postęp niedostateczny
Postęp niedostateczny
6) Rozwój stacji pomiarowych
Postęp umiarkowany
Postęp umiarkowany
7) Pomoc ubogim
Postęp niedostateczny
Postęp niedostateczny
8) Ochrona przed ubóstwem energetycznym
Postęp niedostateczny
Postęp umiarkowany
9) Edukacja
Postęp niedostateczny
Postęp niedostateczny
10) Badanie jakości spalin
Postęp niedostateczny
Postęp niedostateczny
11) Transport niskoemisyjny
Postęp umiarkowany
Zrealizowane
12) Strefy czystego transportu
Postęp niedostateczny
Postęp umiarkowany

Skrótowa ocena najważniejszych punktów Programu.

Normy jakości paliw stałych. [Postęp niedostateczny]

Pomimo, że normy jakości węgla mają zasadnicze znaczenie dla ochrony powietrza i w ramach programu Czyste Powietrze rząd zapowiedział ich przyjęcie na I kwartał 2017 roku, wciąż nie przyjęto tej podstawowej regulacji. W marcu 2018 r. projekt nowelizacji ustawy o systemie kontroli i monitorowania jakości paliw został skierowany przez rząd do prac parlamentarnych. Nie wiadomo jednak kiedy w Sejmie odbędzie się głosowanie nad tą ustawą. Dopiero po jej wejściu w życie Minister Energii (ME) określi w drodze rozporządzenia dopuszczalne parametry węgla. Co istotne przygotowany już przez ME projekt rozporządzenia stoi w sprzeczności z zapowiedziami rządu, gdyż dopuszcza do sprzedaży odpad węglowy – muły i flotokoncentraty. Biorąc pod uwagę, że gospodarstwa domowe dokonują zakupu węgla kilka miesięcy przed sezonem grzewczym, podczas kolejnej zimy nadal będzie spalany odpad węglowy. Rząd zmarnował więc kolejny rok.

Obniżenie cen energii elektrycznej – taryfa antysmogowa. [Postęp niedostateczny]

Według zapowiedzi rządu taryfa antysmogowa miała obniżyć ceny energii elektrycznej na ogrzewanie mieszkań o 25%. Przygotowana przez Ministerstwo Energii z początkiem stycznia br. taryfa okazała się droższa nawet o 25% (sic!) od istniejących już od dawna taryf G12 czy G12W. Po protestach Polskiego Alarmu Smogowego, taryfa została skorygowana (jeszcze w połowie stycznia) poprzez obniżenie o 50% opłaty za dystrybucję. Jednak nawet w zmodyfikowanej wersji taryfa nie sprzyja promocji ogrzewania elektrycznego i nie przyczyni się do poprawy jakości powietrza.  Polski Alarm Smogowy postuluje poprawę atrakcyjności tej taryfy poprzez zniesienie akcyzy i tzw. opłaty za kolory oraz redukcję stawki VAT z 23 na 8%. 

Ochrona przed ubóstwem energetycznym. [Postęp umiarkowany]

Należy odnotować, iż po raz pierwszy rząd dostrzegł problem ubóstwa energetycznego. Jak do tej pory uboższe gospodarstwa były wykluczone z programów pomocowych, ze względu na brak możliwości zapewnienia odpowiedniego wkładu własnego czy niemożność prefinansowania inwestycji. W efekcie dotacje trafiały do bardziej majętnej części społeczeństwa.
W tym punkcie zdecydowano się na podniesienie oceny z postęp niedostateczny na umiarkowany ze względu na rozpoczęcie przez rząd prac nad mechanizmem wspierającym gospodarstwa domowe zagrożone ubóstwem energetycznym. Na początku kwietnia 2018 rząd poddał konsultacjom społecznym projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów, który ma na celu wsparcie termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła u najuboższych osób.

Programy finansowe. [Postęp niedostateczny]

Jak do tej pory rząd nie przygotował spójnej propozycji systemu finansowania poprawy jakości powietrza w Polsce (szczególnie w obszarze likwidacji niskiej emisji z ogrzewania budynków). Nie dokonano tym samym priorytetyzacji środków publicznych na ochronę powietrza. Widoczny jest brak koordynacji działań pomiędzy poszczególnymi resortami.
Na uwagę zasługuje jednak zapowiedź Premiera Morawieckiego o przeznaczeniu przez rząd 25-30 miliardów zł. na termomodernizację budynków w ciągu 10 lat. Za tą deklaracją powinna pójść spójna koncepcja krajowego programu wspierającego likwidację niskiej emisji zarówno w zasobie budynków należącym do osób ubogich (tam konieczne są wyższe dotacje) jak i u pozostałych gospodarstw domowych (np. dostęp do preferencyjnych pożyczek czy ulgi podatkowe).

Standardy emisyjne dla kotłów. [Postęp zaawansowany]

W dniu 1 sierpnia 2017 Minister Rozwoju i Finansów (MRiF) wydał rozporządzenie w sprawie wymagań emisyjnych dla kotłów na paliwo stałe. Dzięki temu rozporządzeniu od 1 lipca br. ze sprzedaży miały zniknąć kotły niespełniające standardów emisyjnych (tzw. kopciuchy). Jeszcze do niedawna takich kotłów każdego roku sprzedawano ok. 140 tys. sztuk. Ponieważ takie urządzenia używane są przez 15-20 lat dopuszczanie ich do obrotu powoduje blokowanie możliwości poprawy jakości powietrza na wiele lat. Niestety producenci korzystając z luk w nowym rozporządzeniu zaczęli wprowadzać do obrotu „kopciuchy” pod inną nazwą (np. jako kotły na biomasę niedrzewną) obchodząc w ten sposób przepisy. Obecnie trwają prace nad uszczelnieniem regulacji przyjętych w 2017 r.

Całą ocenę można znaleźć na stronie www.polskabezsmogu.pl

Andrzej Guła
Piotr Siergiej

polskialarmsmogowy@gmail.com

tytul: Rzeki bez granic!tytul:  *Śmieci skrzydeł nie mają* w Sudetach!tytul: Niemcy 2030 r - 60% mniej elektrowni węglowychtytul: Bogatynia, jedno z najbardziej zanieczyszczonych miast – co dalej?tytul: Recykling rejs - finał w Nowej Solitytul:  Żegluga łączy czy dzieli?tytul: Konferencja w Brzegu na brzegu (Odry)tytul: Dolny Śląsk bez Smogu - Podsumowanie
view_list  inne artykuły z tematu Smog:
mh

NIK: Spaliny są mordercze

NIK o ochronie powietrza przed zanieczyszczeniami cz. II
Emisja z sektora przemysłowego i z transportu

mh

Toksyczne podkłady kolejowe w sprzedaży – PAS wnosi do GIOŚ o kontrolę

Informacja prasowa PAS, DAS i WBS, Warszawa, 11 września 2018 r.

mh

Ogromne koszty zdrowotne i finansowe smogu z niskiej emisji – MPiT przedstawiło raport

W ostatnim czasie zaprząta głowy specjalistom od zanieczyszczeń, rozbieżność między ilością ofiar zanieczyszczeń powietrza podaną w raportach organizacji skupionych wokół PAS, a opublikowaną przez rząd. 44000  do 19000 ofiar rocznie.
Wynika z różnych definicji zanieczyszczeń powietrza, braku jednolitej metodologii, niewystarczającej jakości pomiarów i badań.
Zazwyczaj niezgodność oszacowań jest przyczyną do podważenia zdania dyskutanta. W tym przypadku jednak mimo, że podane liczby ofiar znacznie odstają od siebie i tak straty są porażające. W sumie jednak prezentowane wyniki oparte są na zbieżnych lub identycznych badaniach, a różnica wynika stąd, że eksperci rządowi skupili się na jednej z wielu możliwych przyczyn przedwczesnych zgonów (co podkreślają) - na tzw. niskiej emisji - i dla tego zjawiska prowadzili szacunki.
Poniżej zaprezentowany jest raport MPiT. To ważny głos, świadczący o tym, że decydenci otrzymali także od swoich specjalistów alarmujące, budzące grozę informacje dotyczące szkód jakie ponosi społeczeństwo na skutek niedostateczej ochrony przed smogiem.

mh

Sprzedaż odpadów węglowych lub zdrowie ludzi

List do Ministra Energii w sprawie rozporządzenia do Ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw

mh

Kopalnia Turów z koncernu PGE zaprzecza, że dokłada się do złego powietrza w Bogatyni

Kopalnia Turów tłumaczy wysokie stężenia pyłów zawieszonych w powietrzu transportem i niską emisją. Dolnośląski Alarm Smogowy wnioskuje o całoroczny monitoring w Bogatyni Zatoniu.

mh

Sejm przyjął ustawę o monitoringu i kontroli jakości paliw stałych

Ustawa o kontroli jakości węgla - odpady węglowe i zasiarczony węgiel będą dostępne na składach? Zdecyduje Minister Energii

pokaż więcej touch_app
link terra
Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.