trwałe znakowanie nietoperzy (obrączkowanie)

Jednym ze sposobów badań nietoperzy jest ich obrączkowanie. Specjalną obrączkę zbliżoną w kształcie do litery zakłada się na przedramieniu skrzydła nietoperza. Zawiera ona symbol instytucji, która zarejestrowała obrączki i kolejny numer. Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje o obrączkach, które używane były w Polsce, lub które stwierdzano w Polsce a zakładane były np. w Niemczech lub w Czechach. Podstawowe dane, które uzyskuje się dzięki znakowaniu nietoperzy to informacje o ich migracjach i wieku.

Fot. Hibernujący gacek brunatny z obrączką na przedramieniu. Dzięki oznakowaniu wiemy, gdzie został on pierwszy raz złapany, ile lat temu i z jak daleka przyleciał do miejsca zimowania. Fot. S. Telatyński.

UWAGA: Wszystkie polskie nietoperze objęte są pełna ochroną. Ich obrączkowanie w Polsce dozwolone jest jedynie za formalna zgodą Ministerstwa Środowiska i wyłącznie w ramach specjalistycznych badań naukowych. Nie wolno tego typu badań prowadzić np. prywatnie i bez doświadczenia !!!


Jeżeli znajdziesz nietoperza z obrączką, spisz numer (nigdy nie ściągaj obrączki z żywego osobnika !!!) i przekaż informację o numerze na wskazany adres:

Napis na obrączce: Przykładowe rejony i lata obrączkowań w Polsce Adres centrum obrączkarskiego prowadzącego rejestracje zakładanych i znalezionych obrączek lub osoby prowadzącej badania:
CIC Kraków Jura Krakowsko-Częstochowska
Okolice Wrocławia 2000-2005
dr Tomasz Postawa
CIC Kraków ISEZ PAN
Sławkowska 17
31-016 Kraków
Mus. Bonn. Ok. 1988-1992 Karkonosze
-Sowia Dolina, Wojcieszów
(kontakt: dr T. Kokurewicz, Akademia Rolnicza we Wrocławiu)
Zoologisches Forschungsinstitut und Museum,
Alexander Koenig Adenauerallee 160,
53 113 Bonn, Niemcy
SMU Dresden; FZM Dresden 2000-2004 Sudety Środkowe:m.in. Krajanów, Przygórze, Stolec, Sokolec, Szklary (kontakt: dr J. Furmankiewicz, Uniwersytet Wrocławski)

2000-2004 okolice Wrocławia: m.in. Gajków i Park Szczytnickie we Wrocławiu. (kontakt: dr J. Furmankiewicz, Uniwersytet Wrocławski)
dr Ulrich Zoephel
Saechsisches Landesamt fuer Umwelt
und Geologie Zur Wetterwarte 11
01109 Dresden, Niemcy

informacje o nietoperzach znalezionych na Dolnym Śląsku można przekazać także m.in. na adres:

dr Joanna Furmankiewicz
Katedra Zoologii Kręgowców
Uniwersytet Wrocławski
ul. H. Sienkiewicza 21
50-335 Wrocław
Bez napisu lub z pojedynczą literą X np. X 3660, 40838 Sudety: Ruda nad Moravą, Hanušowice (znajdywane w Polsce np. w Jaskini Niedźwiedziej, Jaskini Radochowskiej etc.) Ceska Speleologicka Spolecnost Zakladni organizace Barbastellus Hostice 2 789 63 Ruda nad Moravou Republika Czeska

UWAGA: Prosimy o przesyłanie aktualnych informacji i uzupełnień powyżej podanych informacji o obrączkowaniach nietoperzy w Polsce na adres:


Przykładowe artykuły i notatki naukowe i popularno-naukowe, w których wykorzystano informacje z obrączkowań nietoperzy w Polsce:

Gas A., 2003, Migracje Myotis myotis z kolonii rozrodczej w Jaskini Studnisko na zimowiska, Studia Chiropterologica 3-4: 62-66.
Kowalski K. et al. 1957, Sprawozdanie z akcji obrączkowania nietoperzy w Polsce w latach 1939-1953. Acta Theriologica, 1, Nr 5, s. 109-158.
Kokurewicz T., Nocek duży pobił rekord, Biuletyn PTOP "Salamandra" Nr 1(12)/2000; http://www.salamandra.org.pl/magazyn/b12a08.html
Bernard R., Samoląg J., 2002, Przyczynek do znajomości długości życia nietoperzy w Polsce, Nietoperze, Tom III, Zeszyt 2.

Przykładowe informacje o nietoperzach obrączkowanych w Czechach i znalezionych w Polsce:

Buřič, Z., Furmankiewicz J., Furmankiewicz M., Klodek R., Kokurewicz T., Telatyński S. 2001. Zimowe stanowiska nietoperzy na ziemi kłodzkiej. Szczeliniec 5: 149-168.