×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa
logo
 

13 listopada 2015
OZE
 

Co rząd PO i PSL zrobił dla OZE?

Przez ostatnich 8 lat o kierunkach polskiej polityki energetycznej, w tym energetyki odnawialnej decydowała rządząca koalicja Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego.

W dniu dymisji rządu PO-PSL podsumowujemy jego dorobek w zakresie OZE.

Problemy systemu zielonych certyfikatów – minus

Obowiązujący od 2005 r. system zielonych certyfikatów nie sprawdził się jako stabilny, przejrzysty i przewidywalny system wsparcia, czyli nie posiadał cech, które taki system powinien mieć.

W efekcie jest on źródłem problemów finansowych wielu operatorów wybudowanych w Polsce w ostatnich latach instalacji odnawialnych źródeł energii. Ustępujący rząd i parlament – poza bezowocnymi dyskusjami na sejmowych komisjach – nie zrobił praktycznie nic, aby poprawić ich sytuację. Dyskutowany ostatnio w Sejmie projekt nowelizacji ustawy o OZE w części poświęconej zielonym certyfikatom raczej nie wejdzie w życie przed 2016 r.

Co prawda system zielonych certyfikatów napędził rozwój polskiego rynku wiatrowego – potencjał farm wiatrowych w Polsce wzrósł z 83,2 MW w roku 2005 do 3 833,8 MW na koniec 2014 r. – jednak nie przyczynił się w praktyce do rozwoju rynku elektrowni fotowoltaicznych, elektrowni wodnych czy biogazowni, a właściciele tych wybudowanych, na skutek nieprzewidywalności polskiego systemu wsparcia dla OZE, w wielu przypadkach stanęli na skraju bankructwa.

W obliczu problemów wywołanych spadkiem ceny zielonych certyfikatów rząd zapowiedział w 2013 r. wdrożenie mechanizmów, które przywrócą równowagę pomiędzy popytem i podażą certyfikatów i w ten sposób podniosą cenę certyfikatów do poziomu zapewniającego rentowność produkcji energii odnawialnej w biogazowniach czy elektrowniach wodnych. Nie implementowano jednak regulacji, które szybko poprawiłyby kondycję operatorów OZE korzystających z zielonych certyfikatów.

Brak komunikacji ze strony Ministerstwa Gospodarki i Urzędu Regulacji Energetyki z inwestorami i operatorami instalacji OZE działającymi w systemie zielonych certyfikatów sprawił, że nie byli oni w stanie przewidzieć spadku cen certyfikatów. W efekcie wielu z nich, którzy wcześniej możliwie rzetelnie planowali swoje inwestycje w oparciu o dostępną wiedzę o systemie wsparcia dla OZE, stanęło na skraju bankructwa, gdyż nie przewidzieli możliwego załamania się cen zielonych certyfikatów.

Brak komunikacji ze strony Ministerstwa Gospodarki czy URE z rynkiem OZE to zresztą szerszy problem. Przykładem jest kluczowa dla mniejszych inwestorów interpretacja systemu taryf gwarantowanych w ustawie o OZE. Wyżej wspomniane organy powinny przede wszystkim dbać o jasną wykładnię przepisów dla sektora OZE, aby ułatwiać inwestorom podejmowanie decyzji o inwestycjach, ułatwiać proces inwestycyjny i zapewniać stabilne prowadzenie biznesu. Instytucje państwa są po to, aby służyć jego obywatelom. W przypadku rynku energii odnawialnej w ostatnich latach ta zasada nie obowiązywała.

Promowanie technologii współspalania – minus

Wygasający z końcem 2015 r. system wsparcia dla OZE premiował rozwój mało odnawialnej technologii produkcji energii, jaką jest współspalanie. Możliwość otrzymania zielonych certyfikatów za inwestycje polegające na przystosowaniu bloków węglowych do współspalania w nich węgla i - w dużej mierze importowanej - biomasy przełożyła się głównie na zyski dużych koncernów energetycznych, przyczyniając się do powstania nadpodaży na rynku zielonych certyfikatów i uderzając w mniejszych producentów zielonej energii.

Ogromne koszty zakupu zielonych certyfikatów ze współspalania, które zakłady energetyczne przenoszą na odbiorców końcowych, sprawiły, że pod przykrywką promocji OZE odbiorcy energii w Polsce dopłacają do technologii, której zalety jako technologii produkcji czystej energii są mocno wątpliwe, a także która nie posiada potencjału innowacyjnego, prowadzącego do rozwoju polskiej branży producentów urządzeń i instalatorów OZE.

Ustępujący rząd nie ograniczył produkcji energii w technologii współspalania, mimo, że przedstawiciele Ministerstwa Gospodarki i Ministerstwa Środowiska wielokrotnie zapewniali o potrzebie ograniczenia współspalania, a także ograniczenia importu biomasy przypływającej do Polski statkami z Azji czy Afryki.

W tym wypadku po raz kolejny przeważył interes państwowych koncernów energetycznych nad interesem polskiego rynku energii odnawialnej oraz odbiorców energii.

Ułatwienie inwestycji w mikroinstalacje – plus

Pozytywnym wydarzeniem dla rynku energii odnawialnej (głównie tej małoskalowej) było przyjęcie regulacji wpisanych do nowelizacji Prawa energetycznego z 2013 r., która znacznie ułatwiła proces inwestycji w mikroinstalacje OZE.

Przed wejściem w życie tzw. małego trójpaku gospodarstwo domowe, które chciało zamontować na swoim dachu małą instalację fotowoltaiczną i sprzedawać nadwyżki niewykorzystanej energii do sieci, było traktowane przez prawo jak duży inwestor. Musiało uzyskać szereg zezwoleń, co sprawiało, że inwestycja we własną, domową instalację do produkcji zielonej energii elektrycznej praktycznie traciła sens.

Tą sytuację zmieniły regulacje z małego trójpaku. Plus w tym zakresie należy przypisać jednak nie tyle rządowi, który przygotował odpowiednie przepisy, co unijnemu prawu, które wymusiło na polskim rządzie i parlamencie przyjęcie ułatwień w zakresie inwestycji w mikroinstalacje OZE.

Mały trójpak transponował do polskiego prawa unijne przepisy, dzięki którym gospodarstwa domowe chcące produkować energię w mikroinstalacjach o mocy do 40 kW zostały zwolnione m.in. z konieczności rejestrowania działalności gospodarczej i ponoszenia związanych z tym dodatkowych kosztów, a także nie muszą już uzyskać na taką inwestycję pozwolenia budowlanego.

Wsparcie dla prosumentów – minus

Rząd PO-PSL niechętnie patrzył na wsparcie najmniejszych producentów zielonej energii, w czym wtórowali mu prezesi państwowych koncernów energetycznych.

Mimo przyjęcia w małym trójpaku regulacji ułatwiających inwestycje w domowe źródła energii, rząd przeforsował jednocześnie niekorzystane zasady odsprzedaży energii z takich instalacji, które umożliwiały pierwszym polskim prosumentom sprzedaż nadwyżek energii po cenie o 20% niższej od ceny rynkowej energii, co stanowiło de facto wsparcie nie dla właścicieli mikroinstalacji, ale dla kupujących od nich energię koncernów energetycznych.

Ustawa o OZE i sposób jej procedowania – minus

Na minus odchodzącego rządu należy zapisać trwające ponad 4 lata prace nad ustawą o odnawialnych źródłach energii – kluczowej dla rozwoju OZE w Polsce. Podczas prac nad ustawą kilkukrotnie zmieniano jej założenia, co burzyło plany inwestorów i przedsiębiorców planujących działalność w tej perspektywicznej i innowacyjnej dziedzinie gospodarki. Dodatkowo ich nerwy psuły kolejne deklaracje przedstawicieli Ministerstwa Gospodarki i koalicji rządzącej co do terminów realizacji kolejnych etapów procesu legislacyjnego, które później nie znajdowały odzwierciedlenia w rzeczywistości.

To zniechęciło do działalności i podważyło autorytet państwa wśród wielu przedsiębiorczych i myślących perspektywicznie Polaków, którzy widzieli szansę na realizację swoich planów dzięki imponującemu rozwojowi różnych technologii odnawialnych źródeł energii i wynikających z niego możliwości rozwijania działalności gospodarczej. 

Na plus poprzedniego parlamentu należy zapisać przyjęcie w ustawie o OZE – wbrew woli rządu i rządzącej Platformy Obywatelskiej – tzw. poprawki prosumeckiej, która została przeforsowana dzięki determinacji kilku posłów sejmowej komisji ds. energetyki, na czele z posłem Arturem Bramorą z PSL, i która stwarza fundamenty do rozwoju domowej, prosumenckiej energetyki odnawialnej w Polsce.

Sukces poprawki prosumenckiej, która zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r., uzależniony jest jednak w dużej mierze od przyjęcia jasnych i precyzyjnych interpretacji nowych przepisów – tutaj ponownie zawiódł rząd, który nie tylko nie doprowadził do przyjęcia przepisów doprecyzowujących poprawkę prosumencką, ale także wprowadził w tym zakresie wiele zamieszania.

Minus to ponadto brak wypracowania systemowego wsparcia dla źródeł zielonego ciepła – kolektorów słonecznych czy pomp ciepła, które w przeciwieństwie do fotowoltaiki czy małych elektrowni wiatrowych – nie mogły korzystać ze wsparcia w ramach systemu zielonych certyfikatów i nie będą korzystać ze wsparcia wprowadzanego z początkiem przyszłego roku przez ustawę o OZE.

Programy NFOŚiGW – plus

Na plus należy zapisać krajowe programy wsparcia, z których można było w ostatnich latach finansować CAPEX inwestycji w mniejsze instalacje OZE i które były realizowane przez nadzorowany przez Ministerstwo Środowiska Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Najpierw NFOŚiGW wspierał inwestycje w kolektory słoneczne (i polski rynek producentów i instalatorów tych urządzeń) wartym 400 mln zł programem 45-procentowych dopłat do montażu kolektorów słonecznych, a teraz realizowany jest posiadający dwa razy większy budżet program Prosument mający na celu wsparcie inwestycji w domowe, odnawialne źródła energii elektrycznej i cieplnej.

Znaczące budżety tych programów i w miarę powszechny dostęp do nich – mimo początkowych problemów i często wywołujących kontrowersje w branży OZE zasad – przełożyły się na powstanie tysięcy instalacji OZE w polskich domach, przyczyniając się do popularyzacji OZE i wiedzy na temat odnawialnych źródeł energii, której tak bardzo w Polsce brakuje.

System aukcyjny (?)

Trudno ocenić, w jakim stopniu korzystny dla polskiego rynku OZE będzie opracowany przez rząd i wpisany do ustawy o OZE system aukcyjny.

System aukcji daje gwarancję, że inwestor otrzyma zaoferowaną i wynegocjowaną w aukcji cenę za sprzedaż energii w okresie 15 lat. To wiadomość dobra nie tylko dla inwestorów, ale i banków, które będą kredytować nowe inwestycje, co może poprawić dostęp do finansowania i obniżyć jego koszt. Takiej pewności co do poziomu przychodów z inwestycji w OZE zabrakło w przypadku odchodzącego systemu zielonych certyfikatów, którego nieprzewidywalność doprowadziła wielu inwestorów do problemów finansowych.

Sukces systemu aukcyjnego, podobnie jak termin pierwszej aukcji, (zaledwie na dwa miesiące przed wejściem w życie nowego systemu wsparcia dla OZE) pozostaje jednak niewiadomą. W opinii wielu przedstawicieli rynku OZE, zasady systemu aukcyjnego premiują głównie dużych graczy, w tym państwowe koncerny energetyczne. Nie wiadomo jednak jak z zasadami systemu aukcyjnego i ryzykiem z nim związanym poradzą sobie mniejsi inwestorzy. Nie wiadomo też, czy systemu aukcyjnego nie rozbije zjawisko underbiddingu, które pojawiło się przecież w aukcjach organizowanych w innych krajach – ostatnio w przypadku projektów fotowoltaicznych, które wygrały w brytyjskiej aukcji dla OZE i które z powodu zbyt niskiej zaoferowanej ceny nie będą realizowane.

W zakresie wsparcia większych inwestycji OZE na system aukcyjny przechodzi coraz więcej krajów, a przychylnym okiem patrzy na niego Bruksela. Diabeł tkwi jednak w szczegółach, a aukcje dla OZE w Polsce mogą przebiegać inaczej niż w Niemczech czy Wielkiej Brytanii. Sukces aukcji w Polsce wymaga jasnych zasad oraz dobrej komunikacji z inwestorami ze strony Urzędu Regulacji Energetyki i rządu, której wielokrotnie brakowało.

Ustawa antysmogowa – plus

Na plus poprzedniego rządu i parlamentu należy zapisać przeforsowanie tzw. ustawy antysmogowej, którą przygotował poseł PO Tomasz Arkit. To, jak bardzo taka ustawa jest potrzebna, pokazał przykład najbardziej zanieczyszczonego polskiego miasta, czyli Krakowa, w przypadku którego przyjęto regulacje zakazujące stosowania paliw stałych w domowych paleniskach, ale te regulacje zablokował ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny.

Wprowadzenie zakazów to dosyć radykalne środki, szczególnie w przypadku biedniejszych społeczności, które opalają swoje domy węglem. Problem zanieczyszczonego powietrza będącego przyczyną poważnych chorób i przedwczesnych zgonów dziesiątek tysięcy Polaków wymaga jednak radykalnych środków, a proces wymiany źródeł ogrzewania wymaga wsparcia finansowego ze strony rządu i samorządów.

Przyjęcie ustawy antysmogowej, która wchodzi w życie z dniu złożenia dymisji rządu premier Ewy Kopacz, to jednak jedynie pierwszy etap walki ze smogiem, który nie gwarantuje jeszcze sukcesu. Teraz potrzebna jest konsekwencja władz lokalnych, które muszą podjąć decyzje zakazujące palenia węglem na obszarach obarczonych problemem smogu.

Za takimi decyzjami powinno iść jednak wsparcie dla biedniejszych gospodarstw domowych. Niezbędna jest sprawna realizacja programu Kawka i sięganie przez samorządy po środki dostępne w tym programie. Szansę dają także środki unijne z nowej perspektywy budżetowej na lata 2014-2020. 

gramwzielone.pl

OZE

Morska energetyka wiatrowa rozwija się bardziej dynamicznie niż jakakolwiek inna technologia produkcji energii elektrycznej na świecie2. 
Mirsk, Wleń, Lubomierz, Lwówek Śląski i Stara Kamienica powołały dzisiaj Izerski Klaster Energii Odnawialnej. To trzecie takie przedsięwzięcie realizowane przez (...)
Jedna z najbardziej znanych marek na świecie wspiera PGE Obrót przy produktach o charakterze technicznym. Celem jest podnoszenie jakości obsługi (...)
W ostatnich latach Chiny postawiły na OZE. Podyktowane jest to tym, że OZE jest coraz tańsze.
Od 1 września Warszawa daje 15 tys. zł na budowę minielektrowni słonecznych, a RWE chce ich zakup rozkładać na raty. (...)
artykuł z portalu: http://www.wnp.pl Nasze badanie pokazało, że ponad 99 proc. lądowych farm wiatrowych na etapie rozwoju zostało, kolokwialnie mówiąc, przewróconych (...)
Więcej kalkulacji niż ideologii.
Sejm uchwalił nowelizację ustawy o OZE. Przepisy określą na nowo zasady wsparcia dla rozwoju energii ze źródeł odnawialnych
Więcej kalkulacji niż ideologii. *
więcej
2016-06-24
Odnawialne źródła energii lepsze dla naszego zdrowia
2016-06-03
W. Kukuła, ClientEarth: Poprawki dla prosumentów niewystarczające
2016-05-17
WWF: Projekt ustawy o OZE jest antyobywatelski
2016-05-07
Szybka ścieżka dla ustawy o OZE. Ekolodzy zauważają oszustwo
2016-04-28
Kleiber: Zielona energia tanieje, więc będzie nas stać, aby walczyć (...)
2016-03-24
Prof. Karaczun: Dzięki efektywności energetycznej Polska może podwoić bogactwo
2016-03-24
Udział społeczeństwa w transformacji niskoemisyjnej jest konieczny!
2016-03-12
Rząd walczy z wiatrakami. "Znikną wszystkie miejsca pracy"
2016-01-29
B. szef lobbystów węglowych: Przestańmy wciskać hamulec dla OZE
2016-01-08
taryfy gwarantowane zagrożone?
2015-11-13
Co rząd PO i PSL zrobił dla OZE?
2015-10-26
Niemcy sprawdzili, ile mogą pomieścić elektrowni PV
2015-10-26
Cel Szwecji: kraj uniezależniony od paliw kopalnych
2015-10-16
Mikrosieci uchronią miasta od przerw w dostawie energii elektrycznej
2015-10-14
7 warunków do zadowolenia z instalacji fotowoltaicznej
2015-10-10
Największa farma słoneczna w Europie podłączona do sieci
2015-10-05
Miastko na drodze do samo- wystarczalności energetycznej
2015-09-09
Holandia: pociągi na wiatr
2015-08-23
Stolica wspiera energię odnawialną
2015-08-18
W. Cetnarski, PSEW: diabeł tkwi w szczegółach
2015-08-18
Najder: Energetyka odnawialna była brutalnie dławiona przez całe lata przez (...)
2015-08-18
Biznes przechodzi na OZE, tylko nasi politycy o tym nie (...)
2015-08-18
LucidPipe – Truly Elegant Water to Wire Generators
2015-08-18
Kokos z Afryki w piecu polskiej elektrowni. Dlaczego nie stać (...)
2015-08-11
Niemcy biją kolejny rekord produkcji energii z OZE
2015-07-30
Cuda w OZE. Rząd zmienił zdanie w sprawie energii odnawialnej?
2015-07-16
Czy to koniec lokalizowania OZE na podstawie WZ-ek?
2015-07-10
Sieci energetyczne problemem dla rozwoju odnawialnych źródeł energii
2015-05-25
Przybywa miejsc pracy w energetyce odnawialnej, ale nie w UE
2015-05-20
gorset przepisów dla prosumentów, pieniądze dla koncernów
2015-05-16
Nowelizacja ustawy o OZE to zamach na energetykę obywatelską
2015-05-12
Dlaczego rząd chce ciąć taryfy dla mikroinstalacji?
2015-05-12
Prosumenci zainteresowani głównie energią ze słońca
2015-05-03
ABW o szpiegach w polskiej energetyce
2015-04-24
Nowelizacja ustawy o OZE nie może być zamachem na energetykę (...)
2015-04-10
*Prosument* interesuje potentatów
2015-03-30
Norwedzy i Brytyjczycy zbudują wspólnie najdłuższy na świecie interkonektor
2015-03-22
Ministerstwo Gospodarki – będzie nowelizacja ustawy o OZE
2015-03-18
Ministerstwo Gospodarki straszy prosumentów
2015-02-19
WYCIEKŁY ZAŁOŻENIA KAMPANII SKIEROWANEJ PRZECIWKO OBYWATELOM
2015-02-15
Ekspert: rezygnacja z OZE skazuje Polskę na stagnację
2015-02-12
Poprawka Senatu do ustawy OZE: Mikroinstalacje nie będą się opłacać
2015-02-07
Senat poparł interes spółek energetycznych kosztem obywateli
2015-02-07
W Senacie kompromisowy pomysł na kontrowersyjny zapis ustawy o OZE
2015-01-24
Ustawa o OZE – korzystna dla bezpieczeństwa Polski
2015-01-18
Ustawa o OZE - nie cieszy, gdy jest.
2014-09-20
Waldemar Pawlak: Mam nadzieję, że ustawa o OZE będzie uchwalona (...)
2014-09-20
Komisja Europejska podnosi cel OZE na 2030 r. Efekt Putina?
2014-09-19
Województwo świętokrzyskie stawia na energetykę rozproszoną
2014-09-19
Dopłaty do paliw kopalnych – 544 miliardy dolarów rocznie
2014-09-13
Pawlak: sytuacja na Ukrainie to impuls dla OZE w Polsce
2014-09-11
Ameryka: czyste super mocarstwo?
2014-09-04
Worldwatch Institute: zatrudnienie w branży PV wzrosło o 1 mln
2014-09-03
IRENA życzliwa Rosji
2014-09-02
Początek roku w najbardziej ekologicznej szkole w Polsce
2014-08-13
Ustawa o OZE nie sprzyja rozwojowi energetyki odnawialnej we wschodniej (...)
2014-07-30
Polish Energy Partners planuje zbudowanie wiatrowych elektrowni morskich o mocy (...)
2014-07-27
Rząd ma co chciał- słabiutkie polskie OZE bardziej mizerne
2014-07-27
NIK o elektrowniach wiatrowych
2014-07-09
Buzek na forum OZE: łupki i atom bez szans przy (...)
2014-07-01
W Bydgoszczy powstanie fabryka innowacyjnych modułów fotowoltaicznych
2014-06-14
Szczecin. Powstaje fabryka, która ma zatrudnić 500 osób
2014-05-26
Jakich odnawialnych źródeł energii potrzebuje Polska?
2014-05-05
Rząd zmienia i notyfikuje ustawę o OZE
2014-04-09
Polityka energetyczna, czyli jak się walczy z wiatrakami
2014-04-08
Rząd straszy OZE, bo woli dopłacać do węgla i importu (...)
2014-04-03
D. Tusk: zbyt duże wsparcie dla OZE
2014-03-29
Zapisy ustawy o OZE mogą być niekonstytucyjne. Dyskryminują drobnych wytwórców (...)